Volkspartij voor Vrijheid & Democratie Referendum
Referendum
Nederland is een representatieve of indirecte democratie waarin terecht voorzichtig wordt omgesprongen met elementen uit de directe democratie, zoals referenda. Niettemin is de absolute koudwatervrees waarvan sommige liberalen last hebben, overdreven. Er zijn wel degelijk momenten waarop de staat een rechtstreeks oordeel aan de kiezers kan vragen, bijvoorbeeld als het zaken betreft die de politieke of grondwettelijke orde zelf raken. Zo werd in 1814 de eerste Constitutie in een (weliswaar selecte) volksraadpleging vastgesteld. In deze geest paste het raadplegend referendum over de Europese Grondwet van 2005. Daarnaast komt het voor dat een politieke keuze moet worden gemaakt in een kwestie die geheel op zichzelf kan worden beoordeeld (zoals euthanasiewetgeving). Beide typen referenda zijn niet strijdig met de representatieve democratie: ze gaan eraan vooraf of zijn er duidelijk aan ondergeschikt.
De VVD bepleit een versterking van het parlement door een nieuwe en realistischere omgang met de ministeriële verantwoordelijkheid. De uitvoerende macht kan door middel van de gekozen minister-president worden versterkt. Door hun grotere onafhankelijkheid van elkaar zal de dialoog tussen parlement en regering hoe dan ook scherper en intenser worden. De macht gaat terug naar waar ze democratisch wordt gecontroleerd, weg uit de wirwar van ongrijpbare en dus oncontroleerbare bestuurslichamen. De kiezer krijgt meer greep op de staat. Al deze staatsrechtelijke voorstellen – de hoorzittingen voor kandidaat-bewindslieden, het sneller aftreden bij vertrouwensverlies, een gekozen minister-president – zijn gericht op vertrouwen. Overal in het leven gaat het niet alleen over wat moet worden gedaan, maar ook over wie het doet. Ieder kiest voor de dokter, advocaat of belastingconsulent in wie hij vertrouwen heeft. Die vertrouwenskeuze hebben de burgers in de ons omringende landen wel, maar in Nederland niet. Vertrouwen de Nederlandse politici hun burgers soms niet? De VVD vertrouwt de Nederlandse burger wel en wil dat duidelijk wordt dat de burger de baas is.
