Volkspartij voor Vrijheid & Democratie Hoger onderwijs en Wetenschap
De kansen liggen er, alle randvoorwaarden zijn aanwezig. In de afgelopen kabinetsperiode hebben Annette Nijs en Mark Rutte, in hun functie als staatssecretaris van Onderwijs, een verbeterslag ingezet. Het komt er nu op aan dat het huidige kabinet deze verbeterslag door zet. Internationalisering van het Hoger Onderwijs biedt ongetwijfeld een grote meerwaarde voor de kwaliteit.
Inmiddels is in de Tweede Kamer de – breed gesteunde - ‘wijziging Wet studiefinanciering in het buitenland’ van voormalig VVD-staatssecretaris Bruno Bruins behandeld. Studenten die hun studie helemaal of voor een deel in het buitenland willen volgen, kunnen door deze wijziging vanaf september 2007 hun studiefinanciering niet alleen meenemen naar Europese landen, maar ook naar alle landen buiten Europa. Nederland is een van de eerste landen in Europa die hiertoe overgaat. Studenten krijgen daardoor maximale keuzevrijheid een opleiding te kiezen die het beste op hun wensen aansluit. Deze internationalisering van het Hoger Onderwijs is enerzijds een uitdaging – wij gunnen onze Nederlandse studenten het beste onderwijs, waar ook ter wereld.
Anderzijds is dit ook een bedreiging: ons streven moet zijn om de beste te willen zijn, zodat Nederlandse studenten hier blijven en buitenlandse studenten hier naartoe komen, omdat nergens ter wereld beter onderwijs aangeboden wordt.
Landen als Amerika en Engeland weten nu de beste studenten en wetenschappers naar zich toe te trekken. Die mensen moeten naar Nederland willen komen! Om te kunnen blijven concurreren met deze landen, moeten de Nederlandse universiteiten en hogescholen ambitieuzer worden: meer vragen van zichzelf en van de studenten; de beste willen zijn. De slag om de beste studenten en onderzoekers die gaat plaatsvinden, winnen we niet zonder herkenbare topkwaliteit. Een versoepeling van onze kennismigrantenregeling kan hierbij helpen, zodat de echte ‘wizkids’ uit India, Guatemala, Singapore of waar dan ook vandaan gemakkelijker hier kunnen studeren en onderzoek doen.
Een universiteit of hogeschool is méér dan een gebouw waarin onderwijs wordt gegeven en onderzoek wordt gedaan. Het zijn kennisgemeenschappen, die nauwe banden hebben met de maatschappij. Niet alleen met het bedrijfsleven, maar met een ieder die gebruik wil maken van de aanwezige kennis en de mogelijkheden die de instelling biedt. De rol van de student mag hierbij ook niet onderschat worden. Wat dat betreft kunnen we nog veel leren van andere landen. In Nederland komen studenten onderwijs ‘halen’, in, bijvoorbeeld, de Verenigde Staten zijn studenten actieve participanten in die kennisgemeenschap. Hier geldt meer competitie door actievere studenten.
Om topopleidingen te kunnen bieden, moeten we verschil maken. Instellingen kunnen onmogelijk extra’s bieden, zoals bijvoorbeeld bijzondere gastdocenten uit het buitenland die colleges verzorgen, zonder daarvoor een hoger collegegeld in rekening te brengen. Vasthouden aan het wettelijk collegegeld voor iedere student, voor iedere opleiding, is dodelijk voor de ontwikkeling van échte topopleidingen! Toetreding van nieuwe aanbieders van hoger onderwijs, inclusief buitenlandse, moet tevens in beginsel niets in de weg worden gelegd. De VVD is dan ook enthousiast over het feit dat, met het oog op internationale toegankelijkheid, in Nederland al meer dan 1100 Engelstalige opleidingen op hoger niveau worden georganiseerd.
Als we naar het buitenland kijken, valt op dat alle Angelsaksische landen al een systeem hanteren van ‘selectie bij de poort’ en een differentiatie van collegegelden. De VVD heeft dit jaren geleden al ingezien: meer selectie van studenten en een gedifferentieerd collegegeld. Dit creëert de mogelijkheid topopleidingen aan te bieden. Het is opmerkelijk te zien dat veel onderwijsinstellingen zich inmiddels hebben uitgesproken vóór deze ontwikkelingen, na hier jarenlang sceptisch over te zijn geweest. Ook zij zien nu in dat dit noodzakelijk is om de internationale concurrentiekracht van Nederland als kenniseconomie te behouden.
Referenties
Volkspartij voor Vrijheid & Democratie Hoger onderwijs en Wetenschap
