Partij van de Arbeid Staatsrecht
Inhoud |
Democratie
Burgers moeten meer invloed krijgen en meer betrokken worden bij besluitvorming. Daarvoor is eens per vier jaar naar de stembus gaan niet genoeg. De democratie moet worden gemoderniseerd.
(Tweede Kamer) verkiezingen
In Nederland kunnen kiesgerechtigden voor de Tweede Kamer tot nu toe alleen kiezen uit kandidaten die op een landelijke lijst staan. De PvdA streeft er zelf altijd naar om op die kieslijst te zorgen voor een goede geografische spreiding van kandidaten. De kieslijst mag geen Randstedelijk onderonsje zijn.
De band tussen kiezer en gekozene is binnen het huidige systeem niet altijd duidelijk aanwezig. Wij vinden het hard nodig dat de band tussen volksvertegenwoordiger en achterban versterkt wordt. Het versterken van deze band kan door het wijzigen van het verkiezingsstelsel.
Daarnaast vergroot dit ook de betrokkenheid van de kiezer bij de politiek, met een hogere opkomst tot gevolg. In dit verband kan gedacht worden aan een vorm van regionale vertegenwoordiging zoals men in Duitsland kent. In Duitsland kunnen kiezers bij landelijke verkiezingen stemmen op twee kandidaten: een op een landelijke lijst en een op een regionale lijst. Onderzoek moet uitwijzen wat de beste variant is die ook voor Nederland regionale vertegenwoordiging in het nationale parlement mogelijk maakt.
Gekozen burgemeester
De burgemeesters benoeming vindt naar de mening van de PvdA niet goed plaats. Vooral omdat de rol van de bevolking bij de keuze van hun burgemeester beperkt is. Tot nu toe draagt een commissie uit de gemeenteraad tenminste twee kandidaten voor aan de minister van Binnenlandse Zaken. De gemeenteraad doet dit aan de hand van een van te voren opgestelde profielschets. Vervolgens benoemt de minister een van beiden. Dit is meestal de kandidaat van wie de gemeenteraad aangeeft de voorkeur te hebben. De bevolking zou naar de mening van de PvdA via hun gekozen vertegenwoordiging (de gemeenteraad) meer invloed moeten krijgen op wie hun burgemeester wordt.
Daarom is de PvdA er voorstander van dat de gemeenteraad de burgemeester zonder bemoeienis van de minister kiest. Het is ook te overwegen de burgemeester door directe verkiezingen te kiezen. Dan moet er wel meer duidelijkheid bestaan over de bevoegdheden van de burgemeester. Zolang die burgemeester weinig beleid kan maken – zoals nu het geval is – is het voor de bevolking niet goed mogelijk om uit te maken waarom de ene kandidaat beter is dan de andere.
De Eerste Kamer
De Eerste Kamer heeft voor wat betreft de PvdA alleen maar bestaansrecht als haar positie danig wordt veranderd. Zo zou de Eerste Kamer wetsvoorstellen met commentaar moeten kunnen terugsturen naar de Tweede Kamer die, vanwege het politieke primaat dat haar toekomt, de knoop moet doorhakken. De PvdA wil de leden van de Eerste Kamer rechtstreeks door de bevolking laten kiezen.
Kiezen op Afstand
De PvdA is voor voortvarende experimenten met nieuwe vormen van stemmen bij verkiezingen (Kiezen op Afstand), bijvoorbeeld via het internet. Het kabinet toont zich op dit punt verre van daadkrachtig.
Dualisering
In 2002 is op lokaal niveau het dualistisch stelsel ingevoerd. Wethouders mogen geen lid meer zijn van de gemeenteraad en krijgt de raad een meer controlerende functie. Na de Provinciale Statenverkiezingen in 2003 is ook de provincie dualistisch. De PvdA juicht deze ontwikkeling toe, omdat ze een sterkere en meer levendige en herkenbare democratie tot gevolg kan hebben. Een cultuurverandering vanuit raden en staten zelf is hiervoor wel een belangrijke voorwaarde.
