Partij van de Arbeid Koninklijk huis
De PvdA is in principe voorstander van een gekozen staatshoofd. Wij kunnen echter leven met de constitutionele monarchie zoals die thans functioneert. Een belangrijke voorwaarde is hierbij wel dat de ministeriële verantwoordelijkheid voor het staatshoofd ten volle functioneert. Ofwel: de Koning mag geen politieke macht uitoefenen; die moet liggen bij de democratisch gekozen volksvertegenwoordiging.
Inhoud |
Vermindering aantal leden
De PvdA heeft ingestemd met de wet die op termijn zorgt voor verkleining van de omvang van het koninklijk huis, dus vermindering van het aantal leden van de koninklijke familie voor wie de ministeriële verantwoordelijkheid geldt. Wat betreft de PvdA wordt het koninklijk huis in de toekomst verder beperkt tot de Koning, zijn vermoedelijke opvolger, de echtgenoot van de Koning en de echtgenoot van de troonopvolger. Voor hen is de (volledige) ministeriële verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk van belang. De rol van het staatshoofd bij kabinetsformaties moet worden teruggedrongen. De PvdA is er voorstander van dat na verkiezingen de Tweede Kamer wordt belast met het aanwijzen van (in)formateurs.
Ministeriële verantwoordelijkheid
Tijdens de kwestie rond prinses Margarita en haar echtgenoot is onduidelijkheid ontstaan over de ministeriële verantwoordelijkheid voor het Kabinet der Koningin, het orgaan dat de verbinding vormt tussen de Koningin en het kabinet. Een door de PvdA ingediend en door de bijna voltallige Tweede Kamer aanvaard amendement heeft er in 2004 voor gezorgd dat het Kabinet der Koningin volledig onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt.
Openbaarheid archief
Dankzij een motie van de PvdA in 2005 zal de toegang tot het nu nog strikt particuliere Koninklijk Huisarchief sterk worden verbeterd. De motie spreekt uit dat archiefstukken die (mede) het openbaar belang raken –zoals het eindrapport van de commissie van drie inzake de Greet Hofmansaffaire en brieven van prins Bernhard en koningin Juliana aan president Kennedy over Nieuw-Guinea- onder dezelfde voorwaarden als andere overheidsarchieven toegankelijk moeten zijn. Ook heeft de Kamer op voorstel van de PvdA in 2005 bepaald dat de overheidskosten die bestemd zijn voor het Koninklijk Huis op een inzichtelijke en integraale manier moeten worden verantwoord. Tot nu toe gebeurde dat niet of nauwelijks.
